05-06-2019 10:30 | Door: Sanne Bode

Het Australische Melbourne is een bruisende stad met bijna 4,3 miljoen inwoners. Tegelijkertijd zijn de gevolgen van klimaatverandering er duidelijk zichtbaar, dat zich uit in extreme hitte en een schaarste aan drinkwater. De noodzaak om op zoek te gaan naar duurzame oplossingen is hoog, terwijl de stad al stevige ambities heeft om de CO2-uitstoot te verminderen. 

De stad besteedt veel aandacht aan duurzame oplossingen om de negatieve effecten van klimaatverandering tegen te gaan. Dat doen ze door met nationale en lokale overheden, bedrijven en inwoners van Melbourne samen te werken. Melbourne is dan ook één van de steden die de Carbon Neutral Cities Alliance heeft ondertekend; een samenwerkingsverband tussen wereldsteden om de CO2-uitstoot uiterlijk in 2050 met 80 tot 100 procent te hebben verminderd. De Victoriaanse hoofdstad wil de emissiereductie in 2020 al met 100 procent hebben teruggebracht ten opzichte van 2006.

Regenwatersystemen besparen drinkwater

Omdat Australië met een tekort aan drinkwater kampt, zijn er in Melbourne meerdere watermanagementprojecten voor een duurzame watervoorziening. 

Zo is er in één van de drukbezochtste parken van Melbourne een regenwatersysteem gebouwd. Het Birrarung Marr herbergt veel inheemse en exotische planten waardoor het park een grote ecologische, sociale en economische waarde heeft. Als gevolg van de droogte en extreme hitte, is besproeiing nodig om zowel de bomen en planten van voldoende water te voorzien. Met het regenwatersysteem wordt jaarlijks 35 miljoen liter drinkwater bespaard. Het systeem vangt het regenwater op voor irrigatiehergebruik voorziet het park van continue toevoer van water. Dit verminderd het gebruik van drinkwater voor irrigatie met 70 procent. 

Het grootste regenwatersysteem van Melbourne ligt in Fitzroy Gardens. In totaal heeft dit unieke park een oppervlakte van 26 hectare. Jaarlijks voorziet het systeem de erfgoedtuin van zeventig miljoen liter water. Het systeem vangt het water op en behandelt en bewaart dit voor hergebruik om het park te irrigeren. Naar schatting vervangt het systeem 59 procent van het drinkwater, dat eerder voor irrigatie werd gebruikt. 

Collectieve stroomafname door lokale instanties 

Wind is tevens een belangrijke energiebron voor de stad Melbourne. Een nieuw windmolenpark levert energie aan veertien toonaangevende universiteiten, culturele instellingen, bedrijven en raden. De opgewekte stroom komt uit Crowlands, zo’n tweehonderd kilometer ten westen van Melbourne. Het Melbourne Renewable Energy Project is het eerste project in Australië waarbij een groep lokale overheden en instellingen gezamenlijk hernieuwbare energie inkoopt van een nieuw gebouwde faciliteit.

Het windmolenpark wordt gefinancierd via een langlopende stroomafnameovereenkomst met de veertien instanties, die samen jaarlijks 88 GWh elektriciteit uit het windpark inkopen. Deze aanpak biedt prijszekerheid op de lange termijn en maakt het voor instellingen en bedrijven mogelijk om in actie te komen tegen klimaatverandering.  

Bovendien is het windpark van cruciaal belang voor Melbourne om de doestellingen voor het terugdringen van de CO2-uitstoot te halen. “Voortbouwend op het succes en de verkregen inzichten, faciliteiten we een nieuwe overeenkomst voor bedrijven uit Melbourne. We werken op dit moment samen met een nieuwe groep grootverbruikers die interesse hebben hieraan te deelnemen”, zegt James Wark, business development manager bij het Sustainable Melbourne Fund.

Met de komst van het nieuwe windmolenpark ligt de staat Victoria op schema om zijn doelstellingen voor hernieuwbare energie te behalen: Tegen 2025 moet 40 procent van de elektriciteitsbehoeften van de staat uit hernieuwbare bronnen komen.

Teslatown YarraBend

Behalve instellingen en bedrijven in Melbourne, leveren ook inwoners een actieve bijdrage aan het verduurzamen van hun stad. Op 6,5 kilometer van het zakencentrum van Melbourne is de duurzame buitenwijk YarraBend gerealiseerd met in totaal zo’n tweeduizend woningen voor vijfduizend inwoners. De Australische vastgoedontwikkelaar Glenvill heeft de energiezuinige wijk ontwikkeld in deze groene mini-voorstad.

Bij de bouw van de wijk is er met name gelet op de toekomstbestendigheid van de huizen. “Sommige gebieden van de buitenwijk worden voorzien van installaties die het waterverbruik met 43 procent verminderen, het afval in stortplaatsen terugbrengen met 80 procent en het energieverbruik met 34 procent verminderen”, zei Danni Addison van het Urban Development Institute of Australia (UDIA) tegen Digitaltrends. UDIA heeft aan Yarrabend de hoogste score van het keurmerk Ecologically Sustainable Development toegekend, wat betekent dat de huizen op een zeer duurzaam verantwoorde wijze zijn gebouwd.  

YarraBend kreeg de naam Teslatown toebedeeld omdat de appartementen, herenhuizen en eengezinswoningen zijn uitgerust met energiezuinige verlichting en apparatuur, een laadpaal, zonnedak en een ingebouwde Tesla Powerwall. Daarmee is YarraBend de eerste wijk ter wereld waar Tesla batterijen in huizen zijn geplaatst. Sinds de introductie van de Tessa Powerwall is de vraag ernaar explosief gestegen. Deze trend is te verklaren door de overvloed aan zonuren in combinatie met het feit dat de energiekosten in Australië hoger zijn dan elders. Bovendien willen veel Australiërs zelfvoorzienend zijn in hun energiebehoeften.  

Melbourne

Volgens een onderzoek dat IESE Cities in Motion Strategies onder 165 steden wereldwijd heeft uitgevoerd, scoort de stad Melbourne erg goed op bestuurlijk gebied, stedelijke ontwikkeling en sociale cohesie. De stad kent relatief weinig criminaliteit en armoede terwijl het niveau van onderwijs en de gezondheidszorg bovengemiddeld is. Het is kortom een georganiseerde en welvarende stad.

Tegelijkertijd is het een plek waar klimaatverandering aan de orde van de dag is. Hevige bosbranden, hittegolven, extreme periodes van droogte en een schaarste aan drinkwater zijn daar het gevolg van. Er wordt dan ook veel aandacht besteed aan duurzame oplossingen om de negatieve effecten van klimaatverandering tegen te gaan.

Dit artikel maakt onderdeel uit van een serie. Houd de komende dagen de website in de gaten voor artikelen over Helsinki en Johannesburg of lees alvast over duurzame plannen in andere steden ter wereld:

Beeld: Adobe Stock