04-06-2019 15:55 | Door: Hidde Middelweerd

Singapore werd al meerdere keren benoemd tot groenste metropool van Azië en staat steevast in de top 5 van duurzaamste steden ter wereld. Hoe bokst de eilandstaat dat voor elkaar? En welke kansen liggen daar voor het Nederlandse bedrijfsleven?

Singapore mag dan een jonge eilandstaat zijn (opgericht in 1965), het groeide in no-time uit tot een belangrijk economisch knooppunt in de regio en een welvarende metropool. Dat is opvallend. De uitgangspositie van Singapore is namelijk verre van optimaal: de stad beslaat slechts zevenhonderd vierkante kilometer, telt ruim 5,6 miljoen inwoners en beschikt nauwelijks over eigen hulpbronnen en drinkwater. Toch slaagde Singapore erin zich te onderscheiden als duurzame koploper en groene metropool. Wat is het geheim?

“Dat heeft juist met die ‘zwakke’ uitgangspositie te maken”, verklaart Margriet Vonno, Nederlands ambassadeur in Singapore en Brunei. “Innovatie is de enige manier voorwaarts, besloot de Singaporese overheid. Daar is vervolgens fors op ingezet. Voor ‘ja, maar’ of ‘dat kan niet’ is geen ruimte.”

Watermanagement, circulaire economie en CO2-reductie

Een goed voorbeeld van die mentaliteit is watermanagement. Met een bevolkingsdichtheid van 25.000 mensen per vierkante kilometer is Singapore een van de meest waterarme landen ter wereld. Een duurzame watervoorziening is daarom letterlijk van levensbelang. De Singaporese overheid investeerde daarom fors in zaken als innovatie, hoogwaardige waterrecycling en een uitgebreid netwerk van afvoeren en kanalen. Het resultaat? Singapore is tegenwoordig een voorloper op dit gebied, in staat om nagenoeg elk druppeltje afvalwater opnieuw te gebruiken.

De eilandstaat is momenteel druk bezig om een dergelijk closed loop-systeem ook voor de afvalsector op te tuigen. Het zogeheten Closing the Waste Loop-programma is volledig gericht op het hergebruik van grondstoffen uit afval- en reststromen. Ook hier speelt innovatie een sleutelrol: de National Environment Agency stelt ruim $ 45 miljoen beschikbaar voor innovatieve projecten die bijdragen aan de circulaire economie in Singapore.

Ambities in overvloed dus. Bijvoorbeeld ook op het gebied van CO2-reductie. Hoewel Singapore verantwoordelijk is voor slechts 0,11 procent van de wereldwijde emissies, zet de metropool in op een reductie van 36 procent in 2030 (ten opzichte van het emissieniveau in 2005). Eerder dit jaar voerde het daarom als eerste Zuidoost-Aziatische land een CO2-heffing in. De verwachte opbrengst van ongeveer $ 1 miljard wordt volledig in projecten gestoken die tot verdere CO2-reducties leiden.

Duurzaamheid en business

Het zijn slechts enkele voorbeelden van duurzame maatregelen die in Singapore getroffen worden. Desmond Ho, woordvoerder bij het Singaporese ministerie van milieu en water, wijst ook naar innovatie als een van de belangrijkste pijlers in de duurzame strategie van de metropool. Maar er zijn er meer, vertelt hij: “We geloven bijvoorbeeld dat duurzaamheid en economische vooruitgang heel goed samen gaan; we zetten daarom actief in op een goede balans tussen deze twee. Daarnaast kunnen we het niet alleen. Samenwerkingen, met zowel nationale als internationale partners, zijn essentieel voor het behalen van onze duurzame doelstellingen.”

Zo werkt Singapore intensief samen met Nederland. De eilandstaat tekende al verschillende Memorandums of Understanding met Nederlandse partijen. Bijvoorbeeld met het Amsterdamse Waternet, voor de uitwisseling van ervaringen en expertise. Ook met het Nederlandse ministerie van Infrastructuur en Waterstaat werden afspraken gemaakt. “Gezamenlijk gaan we op zoek naar oplossingen op het gebied van watermanagement, circulaire economie en klimaatverandering”, aldus Ho.

Nederland en Singapore

Ambassadeur Vonno onderstreept de band tussen Singapore en Nederland. “Die is bijzonder”, zegt ze. “Dat komt ten eerste door Albert Winsemius, die natuurlijk een belangrijke rol speelde bij de economische ontwikkeling van Singapore. Nederland was daarnaast een van de eerste landen die Singapore erkende als onafhankelijke staat. Die gedeelde historie wordt nog steeds gewaardeerd.”

Maar de band tussen Nederland en Singapore gaat verder dan enkel geschiedenis. Er is ook een culturele klik, stelt Vonno. Bijvoorbeeld op het gebied van duurzaamheid: “Zowel in Nederland als Singapore bestaat de overtuiging dat duurzaamheid en business hand in hand kunnen en moeten gaan. Daarin vinden we elkaar.”

Daarnaast kunnen beide landen veel voor elkaar betekenen. Zo maakt Singapore al jaren dankbaar gebruik van Nederlandse kennis en expertise op het gebied van watermanagement. Ook urban farming is tegenwoordig een van de speerpunten in Singapore. Op dat gebied heeft Nederland ook waardevolle kennis in huis. “Een Nederlands consortium ontwikkelt momenteel een hightech indoor farm in Singapore, die vijfhonderd tot zevenhonderd ton biologische teelt zal produceren en de mogelijkheden tot verduurzaming laat zien”, vertelt Vonno. “Zo wordt regenwater hergebruikt en draait de farm deels op zonne-energie.”

Springplank naar de rest van Azië

Mede door deze goede band is Singapore een interessante locatie voor Nederlandse bedrijven en startups om zich te vestigen. Er zijn inmiddels talloze voorbeelden te noemen van Nederlandse, duurzame successen in de groene metropool. Zo sleepte VDL Groep onlangs een order binnen voor tachtig autonome en elektrische voertuigen voor de Singaporese haven. Eind 2017 sloegen dertien Nederlandse partners (zowel publiek als privaat) daarnaast de handen ineen, om circulaire oplossingen te realiseren op het gebied van slib- en afvalverwerking en het terugwinnen van grondstoffen.

Inmiddels hebben ruim 1.600 Nederlandse bedrijven zich in Singapore gevestigd. Metabolic is zo’n bedrijf. Het duurzame adviesbureau past systeemkunde en data-analyse toe om complexe duurzaamheidsproblemen op te lossen. Die expertise zet het bedrijf sinds kort ook in Singapore in. Samen met Witteveen + Bos werkt Metabolic aan een ambitieus project op Jurong Island, het grootste chemische cluster van Singapore. “We voeren een symbiose- en circulariteitsscan uit in het gebied, om de kansen op het gebied van procesoptimalisatie en synergie zichtbaar te maken”, vertelt Hareld van den Brink, director Asia bij Metabolic. “Zo maken we alle materiaal- en energiestromen op het eiland inzichtelijk. Dat levert inzichten op waarmee je verduurzamingsslagen kunt maken.”

Mede door dit project opent Metabolic binnenkort een kantoor in Singapore. Maar het lopende project op Jurong Island is niet de enige reden om zich in de metropool te vestigen, stelt Van den Brink: “Singapore is hét zakelijke knooppunt van Zuidoost-Azië. Veel multinationals hebben hun hoofd- of regiokantoor in de metropool, dus veel management- en investeringsbeslissingen voor de regio worden hier genomen. Als bedrijf wil je daar natuurlijk middenin zitten.”

Daarnaast kan de stad als springplank dienen voor de rest van de regio, stelt hij. Met andere woorden: succesvol uitgevoerde projecten in Singapore zijn uitstekende visitekaartjes richting andere Zuidoost-Aziatische steden. Vonno herkent dit ook: “Miljoenen mensen komen hier samen op beurzen, events, noem maar op. Bedrijven die hier interessante projecten uitvoeren, hebben dus  grote kans om op de radar van andere Aziatische steden te komen.”

Uitstekend vestigingsklimaat

Daar komt bovenop dat bedrijven en startups in Singapore alle kans krijgen om ambitieuze projecten te starten. Van den Brink: “Het vestigingsklimaat is uitstekend. De Singaporese overheid durft te innoveren en stelt daar allerlei budgetten en stimuleringsregelingen voor beschikbaar. Maar ook vanuit het bedrijfsleven wordt fors geïnvesteerd, bijvoorbeeld in innovatieve startups. Alleen in 2018 werd door venture capital investeerders al meer dan $ 4 miljard geïnvesteerd in zo’n tweehonderd nieuwe projecten; dat is ruim twintig keer zoveel dan vijf jaar geleden.”

Vonno beaamt het aantrekkelijke vestigingsklimaat: “Innovatie is en blijft een belangrijke speerpunt voor de Singaporese overheid, dus er is altijd budget voor. Verder is het politieke klimaat stabiel en de regelgeving helder. Dat maakt de stad tot een geweldig ecosysteem voor startups. Er zijn hier namelijk ook talloze multinationals gevestigd, die startups helpen en begeleiden in hun opschalingsproces. Ze hebben zelf immers ook baat bij de innovaties die startups naar de markt proberen te brengen.”

Dit alles maakt Singapore tot een hotspot voor startups en bedrijven, waar duurzame innovaties de kans krijgen om uit te groeien tot iets groters. Van den Brink: “Als in Singapore eenmaal besloten is om ergens voor te gaan dan gebeurt het ook, op een doortastende en ambitieuze manier. Er is dan geen sprake van gebrek aan capaciteit of budget.”

Vonno vult aan: “Ze weten hier wat doorpakken is en dat gebeurt met een duidelijk doel voor ogen. In Singapore begrijpt men heel goed dat duurzaamheid een vereiste is voor een toekomstbestendige en welvarende stad en dat innovatie daarbij onmisbaar is. Daarom wordt er zoveel in geïnvesteerd: het levert de stad ook heel veel op.”

Dit artikel maakt onderdeel uit van een serie. Houd de komende dagen de website in de gaten voor artikelen over Helsinki, Johannesburg en Melbourne of lees alvast over duurzame plannen in andere steden ter wereld:

Hoofdafbeelding: Adobe Stock | Afbeelding in tekst: Nederlandse ambassade