07-02-2020 16:19 | Door: Marc Seijlhouwer

Duurzaam gedrag, zoals het installeren van zonnepanelen of een elektrische auto kopen, werkt aanstekelijk. Als de buurman zon op zijn dak legt, volgt de rest van de straat waarschijnlijk snel. Nieuw onderzoek laat zien waarom duurzaamheid besmettelijk is.

De Amerikaanse universiteit Yale onderzocht wat psychologen en economen weten over energiegebruik van individuen. Het is bekend dat mensen in de omgeving (vrienden, familie en buren) grote invloed hebben op iemands gedrag. Dat gedrag kan dus ook veranderen als de omgeving massaal ander gedrag gaat vertonen.

Hogere energierekening

De Yale-onderzoekers plozen uit wat de beste manier is om iemand te overtuigen van het belang van zonnepanelen en andere duurzame keuzes. Dat blijkt lang niet makkelijk; zo reageren mensen meestal niet goed op negatieve vergelijkingen. Als iemand zonder zonnepanelen elke dag een energieoverzicht krijgt (bijvoorbeeld via een app) waarin staat hoeveel hoger zijn rekening is dan die van de buurman met panelen, werkt dat soms averechts. “Het heeft waarschijnlijk geen effect op iemands keuze om te investeren in duurzaamheid”, aldus de onderzoekers.

Lees ook: Hoe laat je iemand gezond eten?

Aan de andere kant kan een gesprek met een ‘ervaringsdeskundige’ wel helpen. Een vriend die hoog opgeeft over de voordelen van zonnepanelen en kan vertellen over de terugverdientijd, heeft grote invloed op iemands keuzes. Daar kunnen overheden ook iets van leren, denken de onderzoekers: “Beleid dat duurzame technologie wil promoten, zou naasten in kunnen schakelen om mensen over te halen”, vertelt onderzoeker Kimberly Wolske in het persbericht.

Duurzaamheid is de norm

Aan de andere kant zal iemand die een sterke (negatieve) mening heeft over duurzaamheid niet snel van mening veranderen. Er is echter een grote groep die geen mening heeft over duurzaamheid. Die groep kan met invloed van naasten overtuigd worden van het belang van zonnepanelen en andere duurzame techniek.

Lees ook: Winkelende mensen willen hun gedrag duurzamer maken

Een andere belangrijke factor is de ‘norm’. Als het normaal is om zon op het dak te hebben in jou buurt, is de kans veel groter dat je zelf ook panelen installeert. Uit onderzoek blijkt keer op keer dat mensen het gedrag vertonen waarvan ze denken dat het normaal is in de buurt. Straalt een buurt duurzaamheid uit (bijvoorbeeld door veel groen, weinig auto’s of veel zonnepanelen), dan zullen ook de individuele bewoners sneller duurzame keuzes maken.

De kennis over beïnvloeding is volgens Wolske onmisbaar voor een brede energietransitie. Niet alleen bedrijven, ook burgers moeten verduurzamen. Volgens Wolske kan de sociale psychologie overheden en bedrijven leren hoe je mensen doordringt van het belang van duurzaamheid.

Aanknopje voor verduurzaming

Volgens Roebyem Anders, oprichter van zonnepanelenbedrijf Sungevity, hebben zonnepanelen een sneeuwbalwerking voor verduurzaming. Ze leveren niet alleen schone energie op de plek waar je het gebruikt, maar zetten mensen ook aan tot andere acties. “Zonnepanelen zijn eigenlijk het ‘aanknopje’ om te verduurzamen", vertelde zij in de Green Leaders podcast.

Luister de podcast: Roebyem Anders wil mensen in het hart raken

Bron: Yale University | Beeld: Adobe Stock