31-03-2020 18:16 | Door: Jaime Donata

Een maand geleden bezocht een Nederlandse delegatie van bedrijven, samen met het ministerie van Economische Zaken en Klimaat, de Waterstofbeurs in Tokyo. Ondanks alle corona-afzeggingen viel er toch goed zaken te doen voor Nederlandse bedrijven. 

DuurzaamBedrijfsleven sprak Rob Castien, CEO van technologiebedrijf Resato International B.V. over de missie naar Japan. Hij is optimistisch: "Waterstof gaat er wel komen. Sectoren die veel energie verbruiken kijken steeds meer naar waterstof - en ontwikkelingen gaan razendsnel."

Wat doet Resato?

"Onze kerncompetentie zit van oudsher in de hogedruktechniek. Onze technieken passen we al sinds 1991 toe in de olie- en gasindustrie, waarvoor we onder andere testsystemen leveren. Omdat wij vanuit onze kennis over hoge druk wilden diversificeren zijn wij ons vanaf eind jaren '90 ook gaan kijken naar andere toepassingen van hogedruktechniek. We hebben toen ook waterstraalsnijmachines ontwikkeld en inmiddels zitten we diep in de waterstof."

Wat was voor jullie de directe aanleiding om te kijken naar waterstof?

"Die directe aanleiding aan de slag te gaan met waterstof kwam in 2015. Stefan Holthausen, die ik alleen van naam kende uit mijn ondernemersnetwerk, had een waterstofauto gekocht. Dat las ik in de krant. In hetzelfde artikel las ik ook dat hij helemaal niet wist hoe hij moest tanken. Toen heb ik Stefan gebeld en hebben wij afgesproken dat wij hem een klein tanksysteempje zouden leveren waarmee waterstof zodanig op druk wordt gebracht dat je er je autotank mee kunt vullen.

Sinds de privé-installatie voor Stefan hebben wij ons met Resato gespecialiseerd in die toepassingen van waterstof waar hoge druk bij komt kijken: tanken en het testen van onderdelen van waterstofauto's. Dus we bouwen nu waterstoftankstations en testinstallaties voor waterstoftanks in auto's. Deze tanks moeten vermoeiingstesten ondergaan en uiteindelijk vind er ook een barst test plaats. De tank mag pas boven 2x de bedrijfsdruk kapot gaan; voor waterstoftanks is dat dus 1400 bar."

Is het vullen van waterstoftanks heel anders dan het testen van olie & gas gerelateerde objecten?

"Het tanken van waterstofauto's is echt een andere techniek dan het vullen alle andere auto’s of O&G gerelateerde objecten. Je moet als tankstation aan het wereldwijd geldende SAE 2601-protocol voldoen dat eisen stelt aan tanksnelheid en een minimale vulgraad van meer dan 95%. Bij waterstoftankinstallaties moet de druk 2 à 3 keer zo hoog zijn als bij andere brandstoffen. En waterstof is het allerlichtste molecuul ter wereld. Dus hou dat maar eens dicht. Hoe wij dat doen, dat is het geheim van de smid."

Hoe krijgen we meer mensen aan de waterstofauto?

"Wij hebben sinds vijf jaar een aparte waterstof-divisie opgericht bij Resato en daar werken nu 50 medewerkers. Onze target voor dit jaar is dat waterstof eenderde van de business wordt, concreet gezegd 9 miljoen euro aan order intakes in 2020. We zitten nu al op 7 miljoen, dus dat gaat wel lukken.  

Maar investeren blijft nodig. Mensen kopen geen H2 auto omdat er bijna geen waterstoftankstations zijn en er zijn bijna geen waterstofstations omdat er nog te weinig waterstof auto's zijn. Dus die markt moet je aan twee kanten, stukje bij beetje opbouwen. Er rijden nu 200 waterstofauto's in heel Nederland. Maar dat wordt zeker meer. Vanuit het Rijk is er subsidie beschikbaar gesteld voor 105 nieuwe waterstofvoertuigen. De provincie Drenthe krijgt er dit jaar vier. Er zijn vanuit het Ministerie van Infrastructuur & Waterstaat targets gesteld om voor 2025 15000 personenauto's en 3000 transport voertuigen en bussen op waterstof te laten rijden in Nederland."

Gaan we dat redden?

"Ja, waterstof gaat er wel komen. Sectoren die veel energie verbruiken kijken steeds meer naar waterstof. En ontwikkelingen gaan razendsnel. Wat waterstofauto's aantrekkelijk maakt is dat ze maar 4% bijtelling hebben – dus dan wordt het interessant voor mensen. Toen ik in 2014 een Tesla kocht, lag er een verlengsnoer van 50 meter in mijn achterbak – er was maar één supercharger in Nederland. Toch denk ik dat elektrisch rijden gaan worden vervangen door waterstof – het opladen van een elektrische auto duurt te lang en overbelast het elektriciteitsnetwerk."

Waarom wilden jullie mee op Waterstofmissie naar Japan?

"Wij kijken met belangstelling naar Japan en dat is niet voor niks. In 2018 zijn wij ook op waterstofmissie geweest in Californië, samen met de provincie Drenthe. Wat wij daar toen zagen was dat de waterstofindustrie daar enkel gericht was op mobiliteit. Er was geen geïntegreerde aanpak. In Japan kijkt men over de volle breedte naar waterstof – van industrie tot mobiliteit, tot wonen. Men ziet waterstof als een strategische investering voor het land. Japan wil voor haar energievoorziening minder afhankelijk worden van instabiele gas- en olielanden. En sinds Fukushima is kernenergie ook niet meer het gedroomde alternatief."

Hoe zag het programma eruit?

"De Waterstofmissie begon op de Nederlandse ambassade in Tokyo, met een aantal Nederlandse en Japanse presentaties. Er waren echt grote bedrijven die hele mooie waterstofprojecten doen met de Japanse overheid. Toyota, Kawasaki, Toshiba, Chiyoda, MHPS, Nippon Steel. Het bedrijfsleven wordt ondersteund door NEDO en METI, dat zijn de twee belangrijkste innovatieorganisaties vanuit de overheid, vergelijkbaar met RVO in Nederland."

Wat waren voor jou indrukwekkende projecten?

"Japan is samen met Australië bezig om bruinkool om te zetten in H2. Dat is natuurlijk niet de meest schone waterstof. Maar er wordt zo wel een grote massa aan waterstof geproduceerd waardoor er een serieuze waterstof infrastructuur kan worden gebouwd en allerlei slimme transporttechnieken worden ontwikkeld.

Zo wordt waterstof nu ook vloeibaar gemaakt en is er inmiddels ook een speciaal transportschip en een receiving terminal voor vloeibare waterstof. In Brunei loopt een vergelijkbaar project. Daar wordt H2 uit aardgas gemaakt en opgeslagen in ammoniak dat gemakkelijk kan worden vervoerd. De waterstof kan ook gebruikt kan worden zonder dat het eerst moet worden gescheiden van ammoniak, waardoor energieverlies wordt beperkt."

Hoe was het bezoek aan de Waterstofbeurs in Tokyo?

"Op de tweede dag van de missie bezochten wij de Waterstofbeurs in Tokyo, wereldwijd de grootste beurs op dat gebied. Het Corona-virus fietste er een klein beetje doorheen, waardoor er relatief weinig mensen en bedrijven aanwezig waren. Maar dat bracht ook met zich mee dat er alle tijd was om echt goed te praten met de bedrijven die er wel waren. Wij zijn met Resato, los van de beurs, ook nog naar een Japans waterstoftankstation geweest met iemand van de gemeente Groningen.

Er waren ook nog een paar een-op-een meetings met Toyota. Toyota is samen met Honda zijn de enige Japanse producent van waterstofauto's. In Korea heb je ook nog Hyundai. Die drie bedrijven maken bij elkaar 90% van alle waterstofauto's. Ik kijk terug op een geslaagde missie. En wat ook altijd aardig is als je een paar dagen met elkaar in het buitenland zit met zo'n delegatie: ook het Nederlandse waterstofnetwerk hebben we weer wat steviger kunnen aanhalen."

Lees ook: Hoe de waterstofeconomie Groningen een toekomst biedt

Beeld: Adobe Stock